Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, việc xử lý đơn hàng nhanh, giao hàng đúng hẹn và tối ưu chi phí là bài toán quan trọng đối với mọi doanh nghiệp/nhà bán hàng. Bên cạnh đó, các sàn TMĐT ngày càng siết chặt quy định giao hàng, chính sách thay đổi liên tục.
Đó là lý do mô hình 3PL trở thành giải pháp vận hành hiệu quả, giúp doanh nghiệp/nhà bán hàng giảm bớt gánh nặng, tập trung phát triển kinh doanh. Vậy 3PL là gì, ưu nhược điểm và tất tần tật về mô hình 3PL (Third-Party Logistics) như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Logistics 3PL là gì?
3PL là viết tắt của từ gì?
3PL là viết tắt của cụm từ Third Party Logistics, nghĩa là dịch vụ logistics bên thứ ba (hay còn gọi là Fulfillment outsource). Đây là mô hình dành cho doanh nghiệp hoặc nhà bán hàng đa kênh (như seller, doanh nghiệp D2C, đơn vị Enabler…).
Doanh nghiệp/nhà bán hàng hợp tác với một đơn vị chuyên nghiệp để thực hiện toàn bộ hoặc một phần chuỗi hậu cần: nhập kho, lưu kho, xử lý đơn hàng, bàn giao đơn vị vận chuyển và các dịch vụ sau bán như xử lý đơn hoàn trả, thu hộ COD, đối soát và báo cáo…
Nói một cách dễ hiểu, nếu bạn đang kinh doanh đa kênh nhưng chưa đủ nguồn lực để tự quản lý kho bãi, hoàn tất đơn hàng, vận hành kém hiệu quả hoặc đơn giản là không muốn tự mình lo toàn bộ khâu hậu cần thì 3PL Fulfillment chính là giải pháp phù hợp.
Để dễ hình dung, chúng ta cùng so sánh các mô hình logistics phổ biến sau:

- 1PL (First-Party Logistics): Mô hình tự quản lý toàn bộ hoạt động hậu cần.
- 2PL (Second-Party Logistics): Thuê ngoài một phần (ví dụ: các hãng vận chuyển GHN, GHTK, Viettel Post…) nhưng vẫn tự xử lý khâu còn lại.
- 3PL (Third-Party Logistics): Mô hình thuê ngoài toàn bộ quy trình hậu cần, được thực hiện bởi dịch vụ Fulfillment chuyên nghiệp.
- 4PL (Fourth-Party Logistics): Mô hình nâng cấp từ 3PL, mang tính chiến lược và tổng thể hơn.
- 5PL (Fifth-Party Logistics): Mô hình quản lý chuỗi cung ứng tích hợp hoàn toàn bằng công nghệ, trí tuệ nhân tạo, big data…
2. Cách thức hoạt động của 3PL Fulfillment
Khi hợp tác với một đơn vị 3PL, người bán sẽ ủy thác toàn bộ quy trình hoàn tất đơn hàng cho bên thứ ba. Dưới đây là các bước chính trong chuỗi vận hành mà đơn vị 3PL chuyên nghiệp thực hiện:

Bước 1: Nhập hàng hóa vào kho
Khi doanh nghiệp/nhà bán hàng gửi hàng đến kho của đơn vị 3PL, nhân viên thực hiện:
- Kết nối tất cả kênh bán hàng của nhà bán hàng lên hệ thống quản lý bán hàng đa kênh OMS để quản lý dữ liệu đơn hàng, tồn kho tập trung.
- Tiếp nhận và kiểm đếm theo từng mã SKU.
- Kiểm tra chất lượng sản phẩm.
- Cập nhật tồn kho đa kênh lên hệ thống quản lý để nhà bán hàng dễ dàng theo dõi theo thời gian thực.
Bước 2: Lưu kho, quản lý hàng tồn kho
Toàn bộ hàng hóa được bảo quản trong kho tuỳ vào đặc thù sản phẩm (kho tiêu chuẩn, kho mát, kho cao tải), giúp bảo vệ chất lượng sản phẩm nguyên vẹn.

Hệ thống quản lý kho WMS của đơn vị 3PL giúp số hoá quản lý tồn kho bằng barcode, cảnh báo khi gần hết hàng hoặc tồn lâu, tránh thiếu hụt hoặc dư thừa. Nhà bán hàngthể dễ dàng truy cập để theo dõi số lượng, thời gian nhập/xuất, và lịch sử di chuyển hàng hoá trong kho.
Bước 3: Xử lý đơn hàng
Khi có đơn hàng phát sinh từ sàn TMĐT, website, mạng xã hội, chuỗi cửa hàng…, hệ thống OMS tự động đồng bộ đơn hàng về một nền tảng, xác nhận đơn hàng, chọn kho gần nhất để xử lý, chuyển yêu cầu đến WMS để nhân viên thực hiện:
- Quét mã, lấy hàng từ đúng vị trí được hệ thống chỉ định, đảm bảo hàng hóa được lấy nhanh chóng, chính xác.
- Xuất hàng theo nguyên tắc được cài đặt sẵn theo yêu cầu của nhà bán hàng như FIFO (nhập trước xuất trước)/FEFO (hết hạn trước xuất trước)/LIFO (nhập sau xuất trước), theo tuổi sản phẩm…
- Tiếp theo, nhân viên đóng gói đơn hàng dựa trên thông tin được thiết lập sẵn trên hệ thống OMS giúp xử lý nhanh, đảm bảo độ chính xác và tính thẩm mỹ cho từng đơn hàng. Nhà bán hàng có thể yêu cầu đóng gói tuỳ chỉnh theo thương hiệu (hộp carton, băng keo in logo, kèm thiệp cảm ơn, voucher…).
- In đơn, dán nhãn, chuẩn bị bàn giao cho đơn vị vận chuyển.
Bước 4: Bàn giao đơn vị vận chuyển
Sau khi đóng gói hoàn tất, nhân viên phân loại các đơn giao hoả tốc, giao 2h, 4h để ưu tiên xử lý và phân các đơn hàng thường theo đối tác vận chuyển GHN, GHTK, ViettelPost, J&T… hoặc theo yêu cầu riêng của nhà bán hàng.
Đơn vị 3PL kết nối API trực tiếp với các đối tác vận chuyển nên được ưu tiên thời gian lấy hàng và thương lượng mức phí vận chuyển ưu đãi hơn.

Sau khi đơn hàng được bàn giao đúng SLA sàn, nhà bán hàng và khách hàng đều có thể theo dõi hành trình giao hàng theo thời gian thực trên hệ thống OMS.
Bước 5: Xử lý sau bán (đơn hoàn trả, thu COD, đối soát và báo cáo…)
Không chỉ dừng lại ở xử lý đơn hàng, quy trình hoàn tất đơn hàng còn bao gồm các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp/nhà bán hàng sau bán, các đơn vị 3PL hỗ trợ:
- Quản lý đơn hoàn, đổi trả: Tiếp nhận hàng hoàn, đổi trả, kiểm tra, phân loại, xử lý, tái nhập kho.
- Thu hộ COD: Đối soát tiền thu hộ từ hãng vận chuyển và thanh toán cho nhà bán hàng.
- Báo cáo hiệu quả: Doanh nghiệp/nhà bán hàng dễ dàng trích xuất báo cáo về hiệu suất xử lý đơn, thời gian giao, tỷ lệ hoàn… trên OMS để nắm bắt hiệu quả và tối ưu chiến lược kinh doanh.
3. Ưu điểm và hạn chế của mô hình 3PL
Giống như bất kỳ mô hình logistics nào khác, 3PL cũng có những điểm mạnh và hạn chế nhất định. Việc hiểu rõ ưu nhược điểm của mô hình 3PL giúp nhà bán hàng đưa ra quyết định phù hợp với chiến lược kinh doanh của mình.
|
Ưu điểm |
Hạn chế |
|
|
Mô hình 3PL (Third-Party Logistics) |
|
|
4. Khi nào nhà bán hàng nên sử dụng 3PL?
Không phải doanh nghiệp/nhà bán hàng nào cũng cần sử dụng 3PL ngay từ đầu. Việc lựa chọn giữa tự vận hành hay thuê ngoài còn phụ thuộc vào quy mô đơn hàng, năng lực nội bộ và mục tiêu phát triển. Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy đã đến lúc bạn nên chuyển sang mô hình logistics bên thứ ba:
- Khi không có kinh nghiệm vận hành và không muốn đầu tư chi phí ban đầu lớn, gây ra nhiều rủi ro.
- Khi số lượng đơn hàng tăng nhanh, không còn đủ thời gian và năng lực tự xử lý.
- Khi chi phí vận hành (thuê kho, thuê nhân sự, thiết bị, vật liệu…) ngày càng cao nhưng không kiểm soát được.
- Khi muốn mở rộng thị trường ra các tỉnh thành khác nhưng không có kho tại địa phương.
- Khi thường xuyên quá tải vào ngày sale, lễ Tết… khiến các chỉ số vận hành (thời gian bàn giao ĐVVC, thời gian xử lý đơn hàng…) kém, bị sàn phạt, khách hàng không hài lòng.
- Khi muốn tập trung vào bán hàng, không muốn tự quản lý vận hành tốn thời gian, công sức.
5. Onflow Fulfillment – Đối tác 3PL uy tín tại Việt Nam
Với phương châm đặt lợi ích và hiệu quả vận hành của nhà bán hàng lên hàng đầu, Onflow Fulfillment đã và đang trở thành đối tác 3PL đáng tin cậy của hàng trăm seller trên toàn quốc, thuộc nhiều ngành hàng khác nhau như: thời trang, mỹ phẩm, gia dụng, công nghệ, mẹ & bé, FMCG…

Onflow Fulfillment cung cấp giải pháp 3PL Fulfillment toàn diện với cam kết:
- Xử lý đến 100.000 đơn/ngày, đáp ứng nhu cầu tăng cao trong mùa cao điểm, lễ Tết.
- Tỷ lệ giao hàng đúng hẹn đạt 98,9% theo SLA sàn TMĐT.
- Tỷ lệ đóng gói chính xác lên đến 99,5%.
Không chỉ dừng lại ở những cam kết vận hành tốt, Onflow Fulfillment sẵn sàng tùy chỉnh giải pháp theo đặc thù sản phẩm, ngành hàng và mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp/nhà bán hàng, giúp tối ưu hiệu quả vận hành.
Ưu đãi đặc biệt từ Onflow Fulfillment:
- Miễn phí 30 ngày lưu kho
- Miễn phí sử dụng phần mềm quản lý bán hàng đa kênh OMS
Địa chỉ trung tâm hoàn tất đơn hàng Onflow Fulfillment:
- FC An Phú Đông: Đường An Phú Đông 13, P. An Phú Đông, TPHCM
- FC Tân Bình: Đường CN13, P. Tây Thạnh, TPHCM
- FC Long Biên: Số 1 Huỳnh Tấn Phát, Khu CN Sài Đồng B, P. Long Biên, Hà Nội
Liên hệ ngay cho Onflow Fulfillment để được tư vấn chi tiết về dịch vụ.
Hy vọng bài viết này đã giúp doanh nghiệp và nhà bán hàng hiểu rõ 3PL là gì cũng như cách thức hoạt động của mô hình 3PL, từ đó có thêm góc nhìn toàn diện để đưa ra lựa chọn phù hợp trong quá trình vận hành và mở rộng kinh doanh.







