Những ngày đầu tháng 5, cộng đồng kinh doanh online “dậy sóng” trước thông tin TikTok Shop và Shopee đồng loạt điều chỉnh phí. Trên các hội nhóm, bảng so sánh phí sàn thương mại điện tử được chia sẻ chóng mặt. Một đơn hàng 100.000đ giờ đây phải “gánh” nhiều lớp chi phí từ phí sàn, giao dịch, voucher… đến 45%. Vậy người bán còn lại bao nhiêu?
Khi thị trường gần như tập trung vào hai nền tảng này, mọi thay đổi dù nhỏ cũng tạo ra áp lực lớn lên lợi nhuận. Nhưng nhìn sâu hơn, đây không chỉ là câu chuyện Shopee tăng phí, mà là dấu hiệu cho thấy cuộc chơi thương mại điện tử đang bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác.
Trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không còn là “chịu phí” hay “rời sàn” mà là: Nhà bán hàng cần làm gì để thích nghi và duy trì được biên lợi nhuận?
1. Tiktok Shop và Shopee tăng phí khiến seller “choáng ngợp”
Những ngày gần đây, bảng so sánh chi phí giữa Shopee và TikTok Shop được chia sẻ rộng rãi trong cộng đồng kinh doanh, thu hút sự quan tâm lớn từ các doanh nghiệp và nhà bán hàng.
1.1. Bảng so sánh phí sàn Shopee và Tiktok Shop (tham khảo)
Nhìn vào bảng so sánh phí sàn Shopee và Tiktok Shop của cộng đồng seller dưới đây đã phần nào cho thấy mức chi phí thực tế trên mỗi đơn hàng đang cao hơn đáng kể so với trước đây.
Việc Tiktok Shop và Shopee tăng phí khiến nhiều người bán lo ngại vì để tạo ra một đơn hàng, người bán còn phải chi thêm cho quảng cáo, vận chuyển, đóng gói và xử lý hoàn hàng. Khi cộng tất cả lại, tổng chi phí có thể vượt trên 45% doanh thu.
1.2. Một đơn hàng 100.000đ “bốc hơi” như thế nào?
Hãy thử nhìn vào một ví dụ đơn giản. Với một đơn hàng trị giá 100.000đ:
Sau khi trừ các khoản phí từ sàn cùng chi phí quảng cáo, vận hành và hoa hồng tiếp thị liên kết, số tiền còn lại khoảng 55.000đ, chưa tính giá vốn sản phẩm.
Thực tế này lý giải vì sao nhiều người bán chia sẻ rằng: “Doanh thu vẫn tăng, nhưng lợi nhuận lại rất thấp, thậm chí hòa vốn.” Khi chi phí bị đẩy lên quá cao, bài toán không còn nằm ở việc bán được bao nhiêu đơn, mà là mỗi đơn hàng có thực sự tạo ra lợi nhuận hay không.
>>> Xem thêm: Tổng hợp tất tần tật phí Shopee 2026?
2. Góc nhìn thực tế: Người bán đang gặp khó khăn gì?
Khi chi phí tăng lên, phản ứng lo lắng từ cộng đồng nhà bán là hoàn toàn dễ hiểu. Bởi trong bối cảnh hiện tại, lợi nhuận kinh doanh online vốn đã mỏng nay càng trở nên khó khăn hơn.
Phụ thuộc vào “luật chơi” của nền tảng
Theo báo cáo từ Metric, TikTok Shop và Shopee hiện đang thâu tóm gần 98% tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử. Việc các “ông lớn” vừa nắm thị phần áp đảo, vừa điều chỉnh chi phí khiến người bán áp lực tăng giá bán và phụ thuộc vào nền tảng ngày càng lớn.
Ông Nguyễn Văn Thế – Giám đốc tư vấn Công ty chứng khoán SSI nhận định rằng: “Nếu toàn bộ hệ sinh thái dồn vào một vài nền tảng thì mỗi thay đổi về chính sách hay chi phí đều có thể tác động trực tiếp đến khả năng sống còn của người bán. Do đó, doanh nghiệp/cá nhân kinh doanh cần đa dạng hóa kênh bán hàng, xây dựng tệp khách hàng riêng để giảm phụ thuộc vào nền tảng”.
Bạn đang “thuê” khách hàng từ sàn
Một điểm đáng chú ý khác là mối quan hệ với khách hàng. Phần lớn người mua đến từ nền tảng, tương tác và ra quyết định ngay trong hệ sinh thái của sàn. Điều này giúp việc bán hàng trở nên thuận tiện hơn nhưng cũng khiến người bán khó chủ động xây dựng tệp khách hàng riêng. Khi cần tăng trưởng, họ tiếp tục phải đầu tư chi phí để tiếp cận lại chính nhóm khách này.
Kết luận: Bài toán không đơn thuần là người bán phải thích nghi với mỗi đợt tăng phí. Quan trọng là tìm ra giải pháp kinh doanh hiệu quả và bền vững để không bị phụ thuộc vào mỗi đợt điều chỉnh phí từ sàn.
3. Nhà bán hàng cần làm gì?
Khi chi phí từ nền tảng ngày càng tăng và khó kiểm soát, việc “chạy theo” sàn không còn là giải pháp lâu dài. Thay vào đó, nhà bán cần chủ động xây dựng chiến lược để giảm phụ thuộc vào các nền tảng và tối đa hoá biên lợi nhuận.
3.1. Mở rộng kênh bán hàng (Omnichannel)
Người bán tuyệt đối không nên “bỏ hết trứng vào một giỏ”. Việc tập trung toàn bộ doanh thu vào một nền tảng khiến người bán dễ bị ảnh hưởng mỗi khi có thay đổi về phí hoặc chính sách. Mở rộng sang bán hàng tại website riêng hoặc social commerce giúp phân tán rủi ro và không tốn kém chi phí cho nền tảng thứ ba. Kinh doanh đa kênh là cách để nhà bán hàng:
- Chủ động hơn trong việc tiếp cận khách hàng
- Không bị gián đoạn khi một kênh biến động
- Tối ưu hiệu quả bán hàng theo từng nền tảng.
3.2. Xây dựng tệp khách hàng riêng
Một trong những hạn chế lớn nhất khi bán trên sàn là người bán không sở hữu dữ liệu khách hàng. Vì vậy, việc xây dựng tệp khách riêng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Người bán có thể khai thác các kênh Zalo OA, Group cộng đồng, CRM, email marketing…
Khi có tệp khách hàng riêng, người bán có thể:
- Chủ động chăm sóc và bán lại mà không tốn thêm chi phí sàn
- Tăng giá trị vòng đời khách hàng
- Giảm phụ thuộc vào quảng cáo trả phí
Việc TikTok Shop và Shopee tăng phí không phải là biến động nhất thời, mà là dấu hiệu cho thấy “cuộc chơi” thương mại điện tử đang bước sang một giai đoạn mới. Khi chi phí ngày càng cao và khó kiểm soát, nhà bán hàng không thể tiếp tục thích nghi một cách bị động, mà cần chủ động điều chỉnh chiến lược và cách vận hành.
Hy vọng bài viết mang đến góc nhìn rõ ràng hơn, giúp doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử có cơ sở để đưa ra những quyết định phù hợp và bền vững hơn trong thời gian tới.
